Bitkiye Şekerli Su Verilirse Ne Olur? Tatlı Bir Yanılsamanın Tarihsel Anatomisi Bir tarihçinin gözünden bakıldığında, bitkiye şekerli su verilirse ne olur? sorusu yalnızca biyolojik bir merak değil, insanın doğayla kurduğu ilişkinin, kontrol etme ve “iyilik yapma” arzusunun da simgesidir. Tarih boyunca insan, doğayı kendi niyetleriyle “iyileştirme” çabasına girdi: toprağı gübreyle zenginleştirdi, suyu tatlandırdı, tohumu seçti, genetikle oynadı. Fakat her iyilik niyeti, her zaman iyi sonuç vermedi. Tıpkı bitkiye şekerli su vermenin “besin” sanılırken aslında zarar verebilmesi gibi… Şekerin Keşfi ve Tatlılıkla Gelen Yanılsama Şekerin hikâyesi, insanlık tarihinde en tatlı ama en karmaşık dönüşümlerden biridir. 8. yüzyılda Arapların Akdeniz’e taşıdığı kamış…
18 YorumEtiket: de
Karanfil Diş Eti İltihabına İyi Gelir mi? Bilimsel Merakla Başlayan Doğal Bir Yolculuk Diş etlerimiz sağlığımızın sessiz kahramanlarıdır. Gülümsememizi şekillendirir, dişlerimizi korur ve genel ağız sağlığımızın temelini oluşturur. Ancak birçoğumuzun yaşadığı diş eti iltihabı (gingivit) gibi problemler, bu sessiz kahramanların yardım çığlığıdır. Diş fırçalamadaki eksiklikler, kötü beslenme, sigara kullanımı ya da hormonal değişimler gibi pek çok neden iltihaba zemin hazırlayabilir. Peki, yüzyıllardır geleneksel tıbbın gözdesi olan karanfil bu soruna çözüm olabilir mi? Gelin, hem bilimsel veriler hem de halk bilgeliği ışığında bu soruya birlikte yanıt arayalım. Karanfilin Gücü: Küçük Bir Baharat, Büyük Bir Etki Karanfil Nedir ve Neden Ağız Sağlığı…
8 YorumKaraktersiz Kişilere Ne Denir? Etik Omurganın Kırıldığı O İnce Çizgi Kusura bakmayın ama “karaktersizlik” sözcüğünü hafife alanlardan değilim. Bu yazı tartışma yaratacak; çünkü ben “karaktersiz” dediğimiz şeyin, sadece bir kusur değil, toplumsal dokunun görünmez çatlağı olduğuna inanıyorum. Hepimizin hayatında söz verip tutmayan, çıkar uğruna dün savunduğunu bugün inkâr eden, güçlünün yanında, zayıfın karşısında yer almayı alışkanlık hâline getiren insanlar oldu. Peki karaktersiz kişilere ne denir? Aslında mesele isim koymak değil; mesele, etik omurganın kırıldığı anları teşhis edip bunun bedelini birlikte konuşmak. “Karaktersiz” Dediğimizde Neyi Kastediyoruz? Kuşkusuz kimse kusursuz değil. Hata, insanın yazgısı; fakat karaktersizlik hata değil, alışkanlıktır. Bir kez değil,…
6 YorumKaradeniz’de Kaç Tane İl Var? Tek Bir Sayıya Sığmayacak Kadar Siyasi, Coğrafi ve Kültürel Şunu peşin peşin söyleyeyim: “Karadeniz’de kaç tane il var?” sorusuna tek bir rakam söyleyip köşeye çekilmek, meseleyi basitleştirip tartışmayı öldürmek demek. Bu yazı, ezber bozan bir itirazdır. Çünkü mesele yalnızca harita üzerindeki çizgiler değil; coğrafi tanımların siyasal okuması, bölge kimliğinin sınırları ve eğitim sisteminin bize tek doğruymuş gibi sunduğu cevaplar. Hadi gelin, bu “masum” sorunun arkasındaki gri alanları birlikte didikleyelim. Kısa cevaplar (tanıma göre): “Karadeniz Bölgesi” illeri: 18 “Karadeniz’e kıyısı olan” Türkiye illeri (bölge ayrımı gözetmeden): 15 “Karadeniz Bölgesi içindeki kıyı illeri” (yani bölgede olup sahili…
8 YorumKaraca Marka mı? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Derinlemesine Bir Yolculuk Bazı sorular vardır ki cevabı sadece “evet” ya da “hayır” değildir. “Karaca marka mı?” sorusu da tam olarak öyle… Bu yazıda, bir markanın sadece ürünleriyle değil, kültürel anlamları, toplumsal etkileri ve tüketici zihnindeki yeriyle de nasıl bir kimlik kazandığını birlikte keşfedeceğiz. Farklı bakış açılarını seven biri olarak, hem yerel hem de küresel perspektiften Karaca’nın ne ifade ettiğine dair samimi bir sohbet başlatmak istiyorum. Karaca: Bir İsimden Daha Fazlası Karaca, Türkiye’de mutfak eşyaları ve ev yaşam ürünleri alanında önde gelen markalardan biri olarak bilinir. Ancak bir ismin “marka” haline gelmesi, yalnızca…
10 YorumZenginler Nerede Oturuyor? Lüksün Haritası, Kentin Vicdanı Şunu peşin peşin söyleyeyim: “Zenginler nerede oturuyor?” sorusu, sadece bir adres sorma değil; kentsel vicdanı yoklayan, sınıfın mekânda nasıl iz bıraktığını ifşa eden bir soru. Bu yazı tartışma çıkarsın istiyorum; çünkü pürüzsüz mermer lobiler ve göğe uzanan rezidanslar anlatının sadece vitrini. Kapalı sitelerin yüksek duvarları, aslında hepimizin hayatına örülen görünmez hatlar. Peki o hatları kim çiziyor, kim geçebiliyor, kimseye görünmeden kim kayboluyor? Zenginler Nerede Oturuyor? Şehrin Tepe Noktaları ve Görünmez Vadileri Genel cevap basit sanılır: denize nazır yalılar, güvenlikli siteler, finans merkezlerine komşu rezidanslar. Ama mesele coğrafyadan ibaret değil; güç, erişim ve ayrıcalık…
10 YorumKanyon Türkiye’de Nerede Görülür? Gerçekten Doğanın Mirasını Biliyor Muyuz? Bu yazı, Türkiye’nin doğa harikalarını sadece turist fotoğrafı çeker gibi değil; eleştirel bir gözle sorgulayanlar içindir. Eğer “kanyon” kelimesini sadece Instagram manzarası sanıyorsan, okumaya devam etme bile… Doğanın Heybeti: Ama Biz Gerçekten Farkında Mıyız? Türkiye’nin dört bir yanında doğanın milyonlarca yılda şekillendirdiği eşsiz kanyonlar var. Ancak birçoğumuzun bu doğal mucizelerden haberi bile yok. Çünkü biz, “doğal güzellik” dendiğinde hâlâ sahil kasabalarını, beş yıldızlı otelleri ve filtreli gün batımı fotoğraflarını düşünüyoruz. Oysa doğa, bizi çok daha derin, çok daha büyüleyici bir yere çağırıyor: kanyonlara. Peki neden bu kadar zengin bir coğrafyada yaşarken,…
12 YorumSezen Aksu “Hata” hangi albümde? Bir şarkının kalbe açtığı kapı Bu yazıyı yazarken, elimde kıvrılmış bir kaset kâğıdı, zihnimde ise tek bir soru dönüp duruyor: “Sezen Aksu ‘Hata’ hangi albümde?” Cevabı yalnızca bir bilgi kırıntısı değil; hayatımızın belli anlarında içimizden geçen o ağır, kırılgan hislerin de anahtarı. Gelin, hem cevabı netleştirelim hem de bu şarkının izinde küçük bir hikâyeye çıkalım. Önce cevap: “Hata”, Sevgilerimle (1980) albümünde “Hata”, Sezen Aksu’nun 26 Ağustos 1980’de yayımlanan üçüncü stüdyo albümü Sevgilerimle’de yer alıyor. Dijital platformlar ve resmi yayınlar, eseri bu albüm başlığı altında listeliyor; YouTube’un resmî içerik akışında da parça Sevgilerimle albümüyle birlikte görünüyor.…
8 YorumFraksiyon Nedir FTR? Antropolojik Bir Bakış Antropologlar, toplumları ve kültürleri incelediklerinde yalnızca yüzeyde görünen davranışları değil, o toplulukların derinliklerinde yatan ritüelleri, sembolleri ve kimlik yapılarını da keşfederler. İnsanlar, toplumsal düzenin, değerlerin ve normların şekillendirdiği bir dünyada varlıklarını sürdürüyorlar. Bu topluluk yapıları, kimlikler ve kültürel anlamlar her geçen gün değişen bir dünyada sürekli evrim geçiriyor. Bu evrimin bazen karmaşık bazen de gözle görünür olan işaretlerinden biri de toplumsal yapıları içeren kavramlardır. “Fraksiyon” bu kavramlardan biridir. Birçok kültürde farklı gruplar, ideolojiler veya topluluklar arasında yaşanan gerilimler ve ayrışmalar “fraksiyon” terimiyle tanımlanır. Ancak bu terim, yalnızca modern dünyada değil, tarihsel süreçte de birçok…
8 YorumHarp Okulu Yatılı Mı? Gelecekte Bizi Neler Bekliyor? Herkesin hayatında bir dönüm noktası vardır, ama bu dönüm noktası yalnızca kişisel değil, aynı zamanda toplumsal düzeyde de etkiler yaratabilir. Bugün, geleceğe dair büyük bir soruya odaklanacağız: Harp Okulu yatılı mı? Bu soru, yalnızca bugünün değil, yarının askerî eğitiminin nasıl şekilleneceğine dair bir pencere açıyor. Çünkü eğitim sistemleri, toplumsal yapıyı ve bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerini sadece o an için değil, uzun vadede de şekillendirir. Harp Okulu’nun yatılı olmasının, sadece bir eğitim tercihi olmadığını, aynı zamanda bireylerin psikolojik gelişiminden toplumsal normlara kadar geniş bir etki alanı olduğunu düşünüyorum. Ve belki de, gelecekte Harp…
6 Yorum